10 najciekawszych atrakcji na Mazurach

Strona główna » 10 najciekawszych atrakcji na Mazurach

Mazury – jeden z najpopularniejszych polskich regionów turystycznych. Kojarzymy je z jeziorami i lasami w północno-wschodniej części naszego kraju. Piękna przyroda, wspaniałe krajobrazy, atrakcje i zabytki.

Gdzie jednak dokładnie leżą?

Czy jeżeli jesteśmy w północno-wschodniej Polsce, wokół nas są jeziora, lasy i pagórki, których urok raz po raz psują jedynie krążące tu i ówdzie komary, oznacza to, że jesteśmy na Mazurach? Odpowiedź brzmi: nie. Podobnie przecząca będzie odpowiedź na pytanie, czy odwiedzając Olsztyn możemy powiedzieć, że jesteśmy na Mazurach? Do regionu tego nie zalicza się również Gietrzwałdu, Ornety czy też Biskupca. Mazury administracyjnie położone są w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego i obejmują powiaty: Działdowo, Nidzica, Szczytno, Pisz, Ełk, Mrągowo i Olecko, a także części powiatów: Ostróda, Kętrzyn, Węgorzewo i Gołdap. Geograficznie natomiast rozciągają się na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Iławskim. Na północy sąsiadują z Warmią oraz granicą polsko-rosyjską, a na południu z Mazowszem.

Mazury słynące z pięknych krajobrazów, w których dominują nie tylko liczne jeziora, lasy i pagórki, ale również wspaniałe atrakcje i zabytki, stanowią doskonałe miejsce wypoczynku dla osób ceniących ciszę i kontakt z naturą. Jednak region ten ma wiele do zaoferowania również miłośnikom zwiedzania i odkrywania historycznych tajemnic.

Lista najciekawszych atrakcji na Mazurach

1. Twierdza Boyen

Twierdza Boyen znajduje się w Giżycku pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin. Wybudowana została w latach 1844-1856 z polecenia króla Prus Fryderyka Wilhelma IV jako główny element pruskich umocnień na wschodzie, mających bronić państwo przed Rosją. Położona była na obszarze liczącym około 100 ha i otaczał ją mur o długości około 2 km. Prowadziły do niej dwie bramy główneGiżycka i Kętrzyńska oraz dwie pomocnicze – Wodna i Prochowa. W czasach współczesnych do 1957 roku twierdza była zajęta przez Wojsko Polskie. Następnie przekazana została władzom cywilnym i miały tutaj wówczas swoją siedzibę różne przedsiębiorstwa spożywcze. Wówczas twierdza uległa częściowej dewastacji.

W latach 90. XX wieku przekazano ją Towarzystwu Miłośników Twierdzy Boyen i od tego czasu jest ona udostępniania turystom. Jest odwiedzana przez kilkadziesiąt tysięcy osób rocznie. Odbywają się tutaj liczne koncerty i imprezy plenerowe, w tym rekonstrukcje historyczne. Twierdza Boyen jest obecnie jednym z ciekawszych obiektów historycznych i celów turystycznych na Mazurach. Od kilku lat poddawana jest zabiegom renowacyjnym, dzięki czemu coraz bardziej wzrasta jej atrakcyjność.

 

2. Święta Lipka

Święta Lipka to wieś położona w gminie Reszel w powiecie kętrzyńskim. Znajduje się tutaj jedno z najbardziej znanych polskich sanktuariów – Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce, nazywane czasami nawet „Częstochową Północy”. Początki kultu maryjnego i samego sanktuarium w tym rejonie sięgają średniowiecza, a dokładnie XIV wieku. Kult ten rozwijał się przez kolejne wieki. Warto wspomnieć o kilku ważniejszych wydarzeniach z dziejów sanktuarium. W 1618 roku Stefan Sadorski – sekretarz króla Zygmunta III Wazy wykupił teren, na którym wcześniej stała kaplica i ufundował nową świątynię, która w 1624 roku przekazana została jezuitom. Z ich inicjatywy w latach 1688-1693 wybudowano barokową świątynię, którą podziwiać można do dziś.

Obecnie sanktuarium – Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny – stanowi prawdziwą „Perłę Baroku”. Podziwiać tu można między innymi bogato zdobione ołtarze, organy, tabernakulum, freski, rzeźby oraz bramy. Największym zaś zainteresowaniem cieszy się umieszczony w głównym ołtarzu obraz Matki Bożej.

 

3. Mosty w Stańczykach

W okolicy wsi Stańczyki, leżącej w gminie Dubeninki w powiecie gołdapskim nad rzeką Błędzianką, znajdują się dwa wiadukty kolejowe – jedne z najwyższych w Polsce. Most południowy wybudowano w latach 1912-1914, natomiast most północny w roku 1918. Stanowiły one fragment linii kolejowej z Chojnic przez Czersk, Gołdap aż na Litwę. Linia została rozebrana w 1945 roku. Wiadukty pozostały do dzisiaj i stanowią istotną atrakcję turystyczną regionu. Mają długość około 200 metrów, wysokość 36 metrów, szerokość niemal 6 metrów i składają się z 5 przęseł o 15 metrowych łukach.

Swoim wyglądem przywołują na myśl rzymskie akwedukty i z tego powodu bywają nazywane Akweduktami Puszczy Rominckiej lub Akweduktami Północy. Obecnie teren, na którym znajdują się mosty, jest własnością prywatną. Za niewielką opłatą istnieje możliwość zwiedzania tego fascynującego zabytku architektury w naszym kraju. Wiadukty ze względu na swoją wysokość i położenie są często wykorzystywane przez amatorów sportów ekstremalnych, takich jak na przykład skoki na bungee.

 

4. Mamerki

W Mamerkach – niezamieszkałej osadzie leśnej znajdującej się na terenie gminy Węgorzewo – położony jest duży kompleks zniszczonych bunkrów niemieckich z okresu II wojny światowej. Jest to jeden z najlepiej zachowanych tego typu obiektów na terenie Polski. Znajdowała się tutaj Kwatera Główna Niemieckich Wojsk Lądowych (OKH). Kompleks wybudowano w latach 1940-1944. Kwatera nosiła nazwę „Anna” i dzieliła się na trzy strefy: „Fritz” (Fryderyk), „Quelle” (Źródło) oraz Brigitten-Stadt” (Miasto Brygidy).

Na terenie całego kompleksu znajdowało się około 250 obiektów, w tym aż 140 o konstrukcji trwałej, takie jak między innymi różnego typu schrony. Były tutaj jednak również takie obiekty jak kuchnie, poczta, kino, kwatery mieszkalne i szpital. Mamerki były więc w zasadzie samowystarczalnym miastem w całości otoczonym zasiekami z drutu kolczastego. Na ich terenie mieszkało około 1500 oficerów i żołnierzy, w tym aż około 40 generałów. Dzisiaj obiekt udostępniony jest dla turystów, którzy mogą zwiedzać tutaj zarówno bunkry jak i Muzeum II Wojny Światowej, czy też replikę pomieszczenia Bursztynowej Komnaty.

Będąc na Mazurach warto zainteresować się także Szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich

 

5. Zamek w Nidzicy

W Nidzicy – mieście leżącym w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego – nad rzeką Nida znajduje się znany gotycki zamek. Położony jest on na lewym brzegu rzeki na wzgórzu na wschód od centrum miasta. Pierwszy, drewniany jeszcze zamek, wybudowany został w połowie XIII wieku. W pierwszej połowie XIV wieku zamek był siedzibą komornika Zakonu Krzyżackiego. Warownia murowana wzniesiona została w latach 1370-1408. W roku 1409 zamek stał się siedzibą krzyżackiego prokuratora zyskując tym samym na znaczeniu. Przez kolejne wieki zamek był rozbudowywany, niszczony i przechodził przez ręce różnych właścicieli. Ostatnie zniszczenie miało miejsce w 1945 roku, kiedy zamek został zbombardowany przez wojska radzieckie.

Odbudowano go ostatecznie w latach 1961-1965. Obecnie Zamek w Nidzicy stanowi swoiste miejskie centrum kultury, rozrywki oraz biznesu. Znajduje się tutaj Muzeum Ziemi Niedzickiej, Nidzicki Ośrodek Kultury, Bractwo Rycerskie Komturii Nidzickiej oraz galerie sztuki. Poza tym w części zamku mieści się hotel i restauracja.

 

6. Wilczy Szaniec w Gierłoży

Wilczy Szaniec (Wolfsschanze), położony w lesie Gierłowskim, na wschód od wsi Gierłoż, był jedną z kilku kwater głównych Adolfa Hitlera – wodza Trzeciej Rzeszy. Był jednym z najpilniej strzeżonych obiektów w czasie II wojny światowej. Jego budowę rozpoczęto jesienią 1940 roku. Na lokalizację tego ogromnego kompleksu wpływ miało kilka czynników, do których zaliczyć należy przede wszystkim: położenie niedaleko granicy ze Związkiem Radzieckim, a jednocześnie w znacznym oddaleniu od arterii komunikacyjnych, w głębi lasu i niedaleko od Wielkich Jezior Mazurskich, ale również w pobliżu wielu twierdz i rejonów umocnionych. Obszar samej kwatery obejmował 250 ha i podzielony był na trzy strefy bezpieczeństwa.

Wilczy Szaniec pełnił funkcję kwatery głównej w latach 1941-1944, a Adolf Hitler spędził tu łącznie około 800 dni. Tutaj też 20 lipca 1944 roku miał miejsce nieudany zamach na jego osobę. Pod koniec 1944 roku, w związku ze zbliżaniem się Armii Czerwonej do okolic Wilczego Szańca, podjęto decyzję o jego zniszczeniu. Wysadzenie obiektów miało miejsce w nocy z 24 na 25 stycznia 1945 roku. Dzisiaj ruiny tego ogromnego i ukrytego w głębi lasu miasta udostępnione są do zwiedzania.

 

7. Skansen w Olsztynku

Olsztynek jest miastem położonym w powiecie Olsztyńskim, 28 kilometrów na południe od Olsztyna. Znajduje się tutaj Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku zwany potocznie Skansenem w Olsztynku. Jest największą tego typu instytucją na terenie województwa warmińsko-mazurskiego i jedną z najstarszych w Polsce. Jego początki sięgają 1909 roku. Wówczas w stolicy Prus Wschodnich – Królewcu – podjęto decyzję o utworzeniu muzeum architektury wiejskiej.

Powstało ono na terenie Królewskiego Ogrodu Zoologicznego. Zgromadzono tam wiele obiektów – głównie kopii – budownictwa mieszkalnego, sakralnego, przemysłowego i gospodarczego. W 1937 roku w związku z brakiem miejsca zdecydowano przenieść ekspozycję do Olsztynka, w którym znajdowało się już Mauzoleum Hindenburga. Przenosiny trwały od 1938 roku do 1942 roku. Ostatecznie nie udało się przenieść wszystkich obiektów. Jednak z czasem zwiększano kolekcję skansenu. Obecnie zajmuje on powierzchnię około 100 ha. Podziwiać tutaj można 68 obiektów architektonicznych, w tym 12 przeniesionych z Królewca.

 

8. Ruiny Zamku w Szczytnie

W położonym w południowej części Mazur Szczytnie jednymi z najbardziej znanych i rozpoznawalnych zabytków są ruiny zamku zlokalizowanego pomiędzy jeziorem Długim a jeziorem Domowym Małym. Pierwszy – wówczas drewniany jeszcze – zamek wznieśli w tym miejscu krzyżacy przed 1360 rokiem. Został on jednak spalony w 1370 roku przez Litwinów. Pod koniec XIV wieku zakon krzyżacki przystąpił do budowy kolejnego zamku na planie kwadratu o boku około 40 m. Tym razem był to już obiekt murowany z kamienia i cegły z obszernym podzamczem. Całość otoczona została murem i fosą. Zamek stał się siedzibą komtura i prokuratora krzyżackiego. Po sekularyzacji Prus w 1525 roku zamek stał się z kolei siedzibą starosty.

Czasy świetności zamku zakończyły się w XVIII wieku. Zaczął on wówczas systematycznie popadać w ruinę, a częściowo nawet został rozebrany. Od 1925 roku w części zamku swoją siedzibę ma muzeum. Przed II wojną światową na części ruin zamkowych wybudowano natomiast ratusz. Na początku lat 90. XX wieku pozostałości po zamku zabezpieczono w postaci trwałej ruiny, którą podziwiać można do dzisiaj. Wybudowany przed wojną gmach ratusza jest obecnie siedzibą władz samorządowych, a także Muzeum Mazurskiego. Obecnie trwają prace mające na celu udostępnienie dla turystów podziemi zamkowych.

 

9. Zwalony most – Kruklanki

W okolicach dużej mazurskiej wsi Kruklanki, położonej w powiecie giżyckim, znajdują się ruiny jednej z większych budowli kolejowej na Mazurach – mostu kolejowego „Grądy Kruklaneckie” nad rzeką Sapiną, zwanego potocznie „zwalonym mostem”. Swoją wielkością ustępował on jedynie Mostom w Stańczykach. Był jednak od nich starszy. Został wybudowany w 1908 roku na trasie kolejowej łączącej Węgorzewo z Oleckiem. Swoim kształtem nawiązywał do rzymskich akweduktów. Był pięcioprzęsłową i pełnościenną budowlą wykonaną z solidnego żelbetonu.

Już podczas I wojny światowej – w sierpniu 1914 roku – wschodnie przęsło mostu zostało wysadzone w powietrze przez niemieckich saperów, aby zapobiec oddaniu linii kolejowej wojskom rosyjskim, jednakże jeszcze w czasie tej samej wojny most odbudowano i zmodernizowano. Od tego czasu spełniał bez przeszkód swoją funkcję aż do roku 1945. Wówczas przed końcem II wojny światowej został zaminowany przez Niemców w obawie przed nadchodzącymi wojskami radzieckimi. Niemcy nie zdążyli jednak wysadzić mostu, natomiast Armia Czerwona nie zlokalizowała ani ładunków wybuchowych, ani detonatora. Most został zdetonowany 8 września 1945 roku przez miejscową ludność pragnącą w ten sposób zapobiec grabieżom prowadzonym przez Sowietów. Obecnie ruiny mostu stanowią atrakcję historyczną oraz krajobrazową.

 

10. Zamek Ryn

W powiecie giżyckim w centrum miasteczka Ryn, pomiędzy Jeziorem Ryńskim a Ołów, na wzniesieniu znajduje się duży pokrzyżacki zamek, którego początki sięgają drugiej połowy XIV wieku. Jego budowę rozpoczęto na polecenie wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Winricha von Kniprode w 1377 roku na miejscu wcześniej istniejącego tutaj grodu bałtyjskiego plemienia Galidów. Zamek wzniesiono – podobnie jak wszystkie inne krzyżackie budowle obronne – na planie prostokąta o wymiarach 44 x 53 m. Jest jednym z później wybudowanych przez Zakon Krzyżacki obiektów. Był przeznaczony pod siedzibę konwentu, a jego głównym zadaniem było wzmocnienie linii obronnej do walki z Litwą. W kolejnych wiekach zamek kilkukrotnie zmieniał swoich właścicieli i przeznaczenie. Był też rozbudowywany i niszczony.

Od 1525 roku w zamku miało swoją siedzibę starostwo księcia pruskiego. Podczas potopu szwedzkiego w roku 1657 zamek został spalony przez Tatarów, a w kolejnych latach odbudowany i rozbudowany. W XIX wieku mieściło się w nim pruskie więzienie. Funkcję więzienną pełnił również w czasie II wojny światowej. Po jej zakończeniu w zamku mieściły się różne instytucje, jak na przykład urząd miasta, dom kultury i muzeum.

W 2001 roku zamek przeszedł w ręce prywatne i w 2006 roku otwarto w nim Centrum Kongresowo-Wypoczynkowe „Hotel Ryn”. Warto wspomnieć, że obecnie poza działalnością hotelarską zamek jest również częściowo udostępniany do zwiedzania turystom.

Poza wyżej opisanymi miejscami, Mazury zachęcają do wizyty jeszcze innymi atrakcjami, takimi jak na przykład: Piramida w Rapie, Leśniczówka Pranie, Śluza Guzianka, Zamek w Reszlu, Śluza Przerwanki czy Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie. Zanim więc kolejny raz wybierzemy się na wypoczynek w Tatry lub nad Bałtyk, pomyślmy może o Mazurach i ich licznych atrakcjach nie tylko w postaci jezior, lasów, pagórków… i komarów.

 

Autorzy zdjęć: By DakorpsPraca własna, CC BY-SA 4.0, Link

Oceń artykuł
Sending
User Review
4.67 (6 votes)
By |2018-09-04T10:47:08+00:00Lipiec 19th, 2018|Categories: blog, jeziora i puszcze, polecane, regiony|Tags: , , |

About the Author:

Copywriterka uwielbiająca piórem (i edytorem tekstu) opisywać rzeczywistość. Miłośniczka górskich wędrówek i podróży palcem po mapie (najlepiej umieszczonej w ciekawym przewodniku).