Krzyżacy w Polsce

Jak zapewne wszyscy dobrze z lekcji historii pamiętają, Zakon Krzyżacki był kiedyś w Polsce potęgą. Potęgą tak wielką, że targnął się na zdobycie władzy nad naszym krajem… Ale od początku! Za panowania Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego Mazowsze było jedną z najbogatszych dzielnic w kraju. Najeżdżali na nie jednak Jaćwingowie, Litwini i Prusowie, w efekcie czego zostało dość mocno spustoszone. Chcąc temu przeciwdziałać Konrad Mazowiecki poczynił wiele kroków, z których najbardziej brzemiennym w skutki okazało się sprowadzenie Krzyżaków, chrześcijańskiego zakonu rycerskiego, do Polski w 1226 roku. Zakon krzyżacki był wówczas jednym z najpotężniejszych zakonów. Sprowadzenie się do Polski, by pomóc Polakom, leżało w interesie Krzyżaków, ponieważ wiedzieli oni, że ziemie zdobyte przez nich w trakcie krucjat w końcu zostaną im odebrane, w związku z czym potrzebowali terenów, na których mogliby się osiedlić. Gdy Konrad Mazowiecki sprowadził ich do Polski, wydzierżawił im ziemię chełmińską zachowując jednak swą pełną władzę nad tym terenem. Wkrótce okazało się, że dzierżawa to dla nich zdecydowanie za mało i w efekcie różnych matactw uzyskali ziemię chełmińską na własność. I tak właśnie zaczęło się ich „panoszenie” na polskich ziemiach…

Zamki krzyżackie w Polsce

Dziś o tej dawnej  potędze przypominają wzniesione w czasach świetności Krzyżaków charakterystyczne warowne zamki oraz ruiny po nich. Wiele z nich to ciekawe i interesująca miejsca, które warto zobaczyć na własne oczy. Sprawdź, gdzie warto skierować kroki, by podziwiać jedne z najlepiej zachowanych zamków w Polsce. Odkryjcie wspaniałe krzyżackie warownie.

 

Zamek Malbork

Twierdza znana nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie… Nie bez powodu, oczywiście, gdyż jest to największy zamek gotycki świata. Cały zespół zamkowy zajmuje powierzchnię aż 21 hektarów, zaś kubatura łącząca budynki ma ponad ćwierć miliona metrów sześciennych! Na początku swego istnienia zamek miał niewielkie znaczenie, ale z czasem stał się główną siedzibą wielkich mistrzów Zakonu Krzyżackiego, główną bazą wypadową Krzyżaków zmierzających na Żmudź czy Litwę, a także miejscem hucznych uczt.
Nawet jeżeli krzyżackie warownie mało cię obchodzą, zamek w Malborku musisz sprawdzić choćby ze względu na to, że jest on jednym z zabytków wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a w jego wnętrzach można podziwiać wiele ciekawych wystaw, m.in. wyroby z bursztynu, militaria czy rzeźby. Więcej informacji o przepięknym zamku w Malborku znajdziecie tutaj.

 

Zamek Gniew

Zamek warowny w Gniewie to kolejna potężna i udowadniająca, że krzyżacki kunszt budowlany godny był podziwu, budowla Krzyżaków na terenie polskich ziem. Zbudowano go na przełomie XIII-ego i XIV-ego wieku, i od tego czasu wiele przeszedł, między innymi służył za więzienie, a także przetrwał wielki pożar. Chociaż może słowo „przetrwał” to tutaj duże nadużycie, bo zamek gniewski mocno przy tym ucierpiał i właściwie niewiele z niego zostało… Odbudowano go jednak i odrestaurowano i dziś przyciąga turystów jak magnes. Jeżeli sama warownia nie jest dla ciebie wystarczającą atrakcją, może skuszą cię liczne spektakle, rycerskie turnieje oraz inscenizacje historyczne odbywające się na terenie zamku?

Zamek Kwidzyn

Ten wspaniały zamek, znajdujący się w Polsce, z którego tarasu widokowego rozciąga się malownicza panorama Wisły, przyciąga turystów z całego świata przede wszystkim ze względu na – uwaga, uwaga! – najdłuższą średniowieczną latrynę w Europie! Tylko spokojnie, poza tą niewątpliwie osobliwą atrakcją, są w kwidzyńskim zamku jeszcze inne, nieco normalniejsze. Na uwagę zasługuje między innymi dekoracyjny układ cegieł zdobiący niszę bramową, unikalne sklepienie palmowe (czyli z rozchodzącymi się promieniście żebrami) dawnej jadalni czy wreszcie bogate zbiory zamkowego muzeum, które może pochwalić się m.in. kolekcją narzędzi kar i tortur z XVI-XVIII w., barokowymi rzeźbami z regionu Pomorza czy kolekcją kultury ludowej Dolnego Powiśla.

Zamek Kwidzyn. Zamki w Polsce

Zamek Kwidzyn. Szlakiem zamków krzyżackich

Autor: Andrzej Otrębski 

 

Zamek Bytów

Zbudowany na przełomie XIV-ego i XV-ego krzyżacki zamek w Bytowie do dziś góruje nad miastem. Z jego murów można spojrzeć na zamkowy dziedziniec i podziwiać panoramę miasta. W środku zaś, w najstarszym budynku kompleksu zamkowego, gdzie kiedyś mieściła się jadalnia i kaplica, ma swoją siedzibę Muzeum Zachodnio-Kaszubskie. Tylko uważaj, w jego wnętrzu możesz poczuć się, jakbyś cofnął się w czasie – znajduje się tam bowiem oryginalne wyposażenie dawnych bytowskich domostw i gospodarstw! W samym zamku natomiast możesz przenocować i zjeść smaczny posiłek, gdyż mieści się tam hotel i restauracja.

Zamek Bytów.Zamki w Polsce

Zamek Bytów. Szlakiem zamków krzyżackich

Autor: Michał Słupczewski – Fotografia www.slupczewswki.pl

 

Zamek Radzyń Chełmiński

Pierwotny zamek w Radzyniu Chełmińskim powstał zaledwie kilka lat po tym, jak Krzyżacy sprowadzili się na Ziemię Chełmińską, potem jednak go rozbudowano na warowną twierdzę. Po dziś dzień zachowały się jedynie zrekonstruowane częściowo fragmenty murów obronnych, a także część zamku właściwego oraz przedzamcza. Warto jednak się tam wybrać, gdyż te pozostałości to jedne z najpiękniejszych pamiątek po dawnej potędze Zakonu Krzyżackiego na terenie Polski. Poza tym budynek, czy raczej jego resztki, można podziwiać nie tylko z zewnątrz, ale i od wewnątrz – po piwnicach, ganku strażniczym, wieży oraz kaplicy oprowadza przewodnik, a w samym zamku mieści się muzeum. Smaczku wizycie w Radzyniu Chełmińskim dodaje fakt, że to właśnie tu nagrywano sceny popularnego swego czasu serialu „Pan Samochodzik i templariusze”.

Zamek Radzymin Chełmiński. Zamki w Polsce

Zamek Radzymin Chełmiński. Szlakiem krzyżackich zamków

Autor: Julo

Zamek Golub-Dobrzyń

Co prawda to Malbork wiedzie prym wśród zachowanych krzyżackich zamków, lecz zamek w Golubiu-Dobrzyniu również jest popularny wśród turystów. Wzniesiony na skarpie na przełomie XIII-ego i XIV-ego w ciągu około trzydziestu lat od rozpoczęcia budowy stał się niezdobytą warownią – dosłownie, gdyż dwukrotnie odparto w nim atak wojsk Łokietka. Od tamtego czasu był remontowany i przebudowywany, dzięki czemu wciąż można podziwiać go w pełnej krasie. Ba, ta warownia to jeden z najlepiej zachowanych i właśnie najczęściej odwiedzanych przez turystów zamków obronnych. Zapewne właśnie dzięki temu co roku odbywa się tu huczny turniej rycerski, któremu patronuje Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Zamek Golub Dobrzyń. Zamki w Polsce

Zamek Golub Dobrzyń. Szlakiem zamków krzyżackich

Autor: Daniel Kruczynski

Zamek w Toruniu

Toruński zamek krzyżacki to najwcześniejszy budynek tego typu na ziemi chełmińskiej. W przeciwieństwie do kolejnych zamków, budowanych na planie czworoboku, ten – zbudowany na przełomie XIII-ego i XIV-ego wieku – został postawiony na planie podkowy. Podejrzewa się się, że był on siedzibą zwierzchnika domu zakonnego, czyli komtura. Zamek w Toruniu służył także za bazę wypadową Krzyżaków do podboju Prus. Do obecnych, niestety, nie zachował się w całości. Pozostały po nim jedynie ruiny (jednak dość malownicze, warto je zobaczyć), których uporządkowaniem i zabezpieczeniem zajęto się dopiero w 1966 roku. Dziś stanowią one pomnik upamiętniający zwycięską wojnę z Krzyżakami oraz powrót Torunia do Polski.

Zamek w Nidzicy

W przeciwieństwie do zamku toruńskiego, ten w Nidzicy zachował się w bardzo dobrym stanie (choć też nie w całości), choć historia go nie oszczędzała (znaleźli się jednak, na szczęście, ludzie, którym na nim zależało i dzięki ich staraniom zamek został odbudowany w swym oryginalnym kształcie i odrestaurowany). Krzyżacka twierdza w Nidzicy została zbudowana na wzgórzu, była otoczona moczarami i bagnami. Ten zamek już wybudowany został na planie kwadratu. Jeżeli zdecydujesz się udać tam na wycieczkę, nie ograniczaj się do wnętrza, ale i obejdź zamek dookoła – będziesz mógł przyjrzeć się wykuszom (ówczesnym ubikacjom, wystającym z murów), dużym gotyckim oknom i strzelnicom. Od pewnego czasu zamek posiada podświetlnie – warto zobaczyć go więc także wieczorem, widok jest niesamowity.

Zamek w Świeciu

Ten jedyny wodny zamek na terenie całego państwa Krzyżaków został wybudowany na początku XIV-ego wieku. Wzniesiono go na częściowo sztucznym nasypie i posiadał on jedynie dwa skrzydła, ale za to aż cztery baszty. Niestety, do czasów dzisiejszych nie zachował się w całości. Podziwiać możemy jedynie ruiny… Częściowo zachowało się północne skrzydło z dwiema wieżami, a także część pomieszczeń piwnicznych.

 

Mapa zamków w Polsce – szlakiem zamków krzyżackich

 

W Polsce znajdziemy o wiele więcej ciekawych i interesujących zamków i ruin, powyższa lista to tylko niewielki kawałek.

Oceń artykuł
Sending
User Review
3.5 (4 votes)