Polskie góry – bogactwo wspaniałych krajobrazów

Strona główna » Polskie góry – bogactwo wspaniałych krajobrazów

Coraz więcej turystów z całego świata zauważa, jak różnorodnym pod względem atrakcji i zabytków krajem jest Polska. Na listach rankingowych tworzonych na zagranicznych portalach prezentowane są miejsca, które szczególnie warto odwiedzić. Niemal każde z takich podsumowań wskazuje, iż jednym z największych atutów naszego kraju pozostaje wyjątkowa przyroda oraz krajobrazy. Wśród polskich gór najczęściej opisuje się Tatry, Bieszczady czy masyw Śnieżnika. Tymczasem do zobaczenia jest o wiele więcej, niż słynne już kurorty i miejsca do szusowania, takie jak Zakopane czy Karpacz. Na terenie naszego kraju znajdują się trzy główne grupy gór, z których każde dzielą się na kilkanaście różnorodnych pasm. Odmienność jest związana  z położeniem czy wysokością poszczególnych szczytów, ale też konkretnymi cechami krajobrazu.

Główne regiony górskie i ich specyfika

Rozciągające się wzdłuż południowej granicy Karpaty stanowią najwyższy masyw górski na terenie naszego kraju. Góry te wchodzą w skład większego systemu, obejmującego łańcuch alpejsko – himalajski. Karpaty składają się z kilku pasm odmiennych zarówno w wymiarze geologicznym jak i orograficznym, w Polsce znajduje się jedynie niewielka część Karpat. Pozostałe państwa, na których terenie rozciągają się te góry to: Austria, Czechy, Słowacja, Rumunia, Węgry, Ukraina.

Karpacki region można podzielić na następujące części: Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, Centralne Karpaty Zachodnie, Wewnętrzne Karpaty Zachodnie, Zewnętrzne Karpaty Wschodnie, Wewnętrzne Karpaty Wschodnie, Karpaty Południowe, a także Góry Zachodniorumuńskie raz Wyżynę Transylwańską. Na terenie Rzeczypospolitej znajduje się część Zewnętrznych Karpat Zachodnich, obejmująca około 9,3 % ogólnej powierzchni regionu. Karpaty zajmują teren województw: śląskiego, małopolskiego oraz podkarpackiego. Karpaty są oddzielone od Alp (w okolicach stolicy Słowacji, w dolinie Dunaju), oraz od Sudetów (poprzez znajdującą się na terenie Czech Bramę Morawską), otaczają również Wyżynę Transylwańską w Rumunii oraz Kotlinę Panońską zajmującą powierzchnię kilku państw w Europie Środkowej. Łańcuch karpacki przyjmuje różne szerokości – od 100 do nawet 500 kilometrów.

Najwyższe szczyty Karpat znajdują się na Słowacji (Gerlach 2655 m.n.p.m., Łomnica 2632 m.n.p.m., Lodowy Szczyt 2628 m.n.p.m., Durny Szczyt 2623 m.n.p.m.) oraz w Karpatach Południowych, na terenie Rumunii w Górach Fogarskich (Moldoveanu – 2544 m.n.p.m.). W Polsce najwyższe pasmo Karpat to oczywiście Tatry, biegnące na granicy ze Słowacją. Drugim najwyższym pasmem jest Beskid Żywiecki – część Beskidów Zachodnich, obejmujących kilkanaście innych regionów.

Sudety stanowią łańcuch górski rozciągający się na terenie Polski (obszar południowo – zachodni), Czech (obszar północny) oraz Niemiec ( niewielka część zachodniej części – w landzie Saksonii). Ogólny podział Sudetów obejmuje:

  • Sudety Zachodnie, gdzie wyróżnia się m.in. takie regiony, jak: Karkonosze, Podgórze Karkonoskie, Kotlinę Jeleniogórską, Góry Izerskie, Podgórze Izerskie, Góry Łużyckie, Podgórze Łużyckie, Kotlinę Żytawską, Góry Kaczawskie, Pogórze Kaczawskie oraz Rudawy Janowickie,
  • Sudety Środkowe (umiejscowione na obszarze granicznym między Polską a Czechami),a w nich: Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Bolkowsko – Wałbrzyskie, Góry Wałbrzyskie, Góry Kamienne, Kotlinę Kamiennogórska, Góry Bardzkie, Pogórze Orlickie, Kotlinę Kłodzką, Góry Kaczawskie, Rów Górnej Nysy, Góry Bystrzyckie i Orlickie;
  • Sudety Wschodnie (także będące pasmem granicznym), gdzie wyszczególniamy m.in. : Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie, Góry Złote;
  • Przedgórze Sudeckie z Masywem Ślęży, Obniżeniem Otmuchowskim, Wzgórzami Strzegomskimi, Równiną Świdnicką, Kotliną Dzierżoniowską etc.;

Ilość regionów, jaką można wyszczególnić w Sudetach pozwala na wyciągnięcie konkluzji, iż krajobraz na terenie tego obszaru jest niezwykle zróżnicowany, zarówno w wymiarze rzeźby, jak i elementów flory i fauny. Polskie Sudety są ponad to regionem bogatym historycznie i kulturowo. Nieopodal głównych ośrodków turystycznych można zwiedzić takie miejscowości jak: Jelenia Góra, Kłodzko, Złotoryja, Bolesławiec, Wrocław, Wałbrzych czy Nysa.

Góry Świętokrzyskie nie imponują może tak jak Karpaty i Sudety swoim obszarem, niemniej ich wyróżnikiem pozostaje wyjątkowa budowa geologiczna a także wiek szacowany na setki milionów lat. Góry te są położone w centralnym obszarze Wyżyny Kielecko – Sandomierskiej, graniczą z Niziną Mazowiecką, Niecką Nidziańską, Jurą Krakowsko – Częstochowską, a także Wyżyną Lubelską. Góry Świętokrzyskie kształtowały się już w erze paleozoicznej, proces ich formowania trwał jednak również w trzecio – i czwartorzędzie. Geologiczna budowa gór jest zróżnicowana, co oznacza, że poszczególne pasma tworzą inne rodzaje skał. Najstarsze pasmo główne, z Łysogórami oraz Pasmem Jeleniewskim i Masłowskim zbudowane jest ze skał kambryjskich, natomiast Pasma Zelejowskie oraz Chęcińskie – z osadów pochodzących z okresu dewonu. W skład Gór Świętokrzyskich wchodzą jeszcze pasma: Bolechowickie (gdzie można zwiedzić m.in. kamieniołomy na Czerwonej górze), Zgórskie oraz Wygiełzowskie.

Unikalnym miejscem w górach jest również wzgórze Kadzielnia, gdzie znajduje się rezerwat przyrody. To samotnie, niezbyt wysokie wzgórze (295 m.n.p.m.) tworzą wapienie, natomiast wyrobisko pozostałe po kamieniołomach wypełniają podziemne wody, które uformowały Jezioro Szmaragdowe. Obszar jest objęty ochroną jako Rezerwat przyrody Kadzielnia.

Najwyższe wzniesienia Gór Świętokrzyskich to Łysica (612 m.n.p.m.) oraz Święty Krzyż (595 m.n.p.m.) – oba szczyty znajdują się na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Miejscową atrakcję stanowią też kompleksy leśne Puszczy Świętokrzyskiej, a także Jaskinia Raj udostępniona dla zwiedzających. W okolicy można zobaczyć zabytki w stolicy regionu – Kielcach, ale też inne miasta, jak Nową Słupię, Chęciny czy Bodzentyn.

Najbardziej znane szczyty górskie w Polsce

Turyści upodobali sobie w polskich górach szczególnie takie miejsca jak: Tatry z najwyższym szczytem polskim oraz niezwykle malowniczą Orlą Percią, Góry Stołowe i Masyw Śnieżnika w Karkonoszach, Bieszczady czy Pieniny. Karpaty czy Sudety nie należą do pasm, w których zalega wieczny śnieg, niemniej jednak w miesiącach zimowych panują tutaj dobre warunki do jazdy na nartach. Sieć kurortów jest umiarkowanie rozwinięta, ale infrastruktura ta wciąż się rozrasta. Do najchętniej odwiedzanych przez miłośników białego szaleństwa okolic należą: w Sudetach – Karpacz, Szklarska Poręba, Zieleniec oraz Czarna Góra, natomiast w Karpatach – są to przede wszystkim Zakopane, Krynica Zdrój, Szczyrk, Wisła, Ustroń, Szczawnica czy Białka Tatrzańska.

Do Korony gór w Polsce prócz wspomnianych tatrzańskich Rysów (2499 m.n.p.n) oraz karkonoskiej Śnieżki (1602 m.n.p.m.) zaliczane są między innymi: w Beskidzie Żywieckim – Babia Góra (1725 m.n.p.m.), w Masywie Śnieżnika – Śnieżnik (1425 m.n.p.m.), w Bieszczadach – Tarnica (1346 m.n.p.m.), w Gorcach – Turbacz (1310 m.n.p.m.), w Beskidzie Sądeckim – Radziejowa (1262 m.n.p.m.), w Beskidzie Śląskim – Skrzyczne (1257 m.n.p.m.), w Pieninach – Wysoka (1050 m.n.p.m.), a w Górach Sowich – Wielka Sowa (1015 m.n.p.m.). Szczególne walory przyrodnicze polskich gór znajdują potwierdzenie również w tym, iż mieści się na ich terenie kilka parków narodowych oraz krajobrazowych. Turyści z całego kraju oraz zagranicy mają niepowtarzalną okazję podziwiania zagrożonych gatunków flory i fauny na terenach: Karkonoskiego Parku Narodowego, Pienińskiego Parku Narodowego oraz Tatrzańskiego Parku Narodowego, a także w obrębie Parków Krajobrazowych: sudeckiego parku Gór Sowich, Sudetów Wałbrzyskich, Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego.

Turystyka w Polskich górach

W obrębie Gór Świętokrzyskich, Karpat oraz Sudetów nie brakuje atrakcji – w wielu miejscach doskonale rozwinięta jest infrastruktura turystyczna, umożliwiająca zarówno piesze wędrówki (i odkrywanie najciekawszych miejsc w Polsce), jak i szusowanie po stokach. Do najbardziej znanych pasm Sudetów można zaliczyć Karkonosze, Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Izerskie, Masyw Śnieżnika, W Karpatach oblegane są zarówno Tatry, jak i Pieniny oraz Beskidzkie pasma, a także Gorce czy Bieszczady. Z kolei Góry Świętokrzyskie przyciągają turystów głównie w rejony Łysogór. Z roku na rok liczba odwiedzających zarówno bardziej znane, jak i mniej „wydeptane” szlaki wzrasta. Rozwija się również baza noclegowa, gastronomiczna czy zaplecze rekreacyjno – sportowe. Polskie góry stają się atrakcyjnym miejscem niezależnie od pory roku – dlatego też warto je poznać, chociażby w ramach weekendowej wycieczki.

Oceń artykuł
Sending
User Review
0 (0 votes)

About the Author:

Rocznik 82. Z wykształcenia stomatolog. Mieszkaniec Katowic. Pasjonat fotografii i internetu. Kiedyś projekt odkryjslaskie.org obecnie głównie 1001miejsc.pl Zawodowo związany z myclinic.pl