Szlak Orlich Gniazd

Król Kazimierz Wielki nie tylko, jak to się mówi, zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną, lecz również przyczynił się do wzrostu obronności kraju. Stworzył plan zabezpieczenia granic Polski, a także ważniejszych szlaków handlowych oraz gęsto zaludnionych obszarów Małopolski, za pomocą zamków oraz warowni. Tak właśnie zaczął powstawać Szlak Orlich Gniazd, który obejmuje województwa małopolskie i śląskie, i biegnie od Krakowa, aż do Częstochowy. Szlak w sumie liczy 163,9 km, a na jego trasie zlokalizowanych jest przynajmniej kilkanaście obronnych budowli (czy raczej – w większości przypadków – malowniczych ruin po nich).

Skąd wzięła się nazwa „Orle Gniazda”?

Zamki i warownie leżące na tym szlaku, dla zwiększenia swego potencjału obronnego, były stawiane na wapiennych skałach (niekiedy dochodzących nawet do 30 metrów wysokości!) i wzgórzach, zupełnie jak prawdziwe orle gniazda. Stąd właśnie nazwa, którą podobno w XIX-ym wieku wymyślił poeta, krajoznawca i uczestnik powstania listopadowego, Wiktor Zieliński.

Stworzony przez Kazimierza Sosnowskiego, znanego polskiego krajoznawcę, twórcę licznych szlaków i popularyzatora polskiej turystyki, szlak Orlich Gniazd obejmuje przede wszystkim 12 zamków lub też ruin po nich.

Lista najciekawszych zamków na szlaku Orlich Gniazd:

  1. Zamek Rycerski w Korzkwi,
  2. Zamek Królewski (ruiny) na Złotej Górze w Ojcowie
  3. Zamek Królewski w Pieskowej Skale
  4. Zamek Rycerski (ruiny) w Rabsztynie
  5. Zamek Rycerski (ruiny) w Bydlinie
  6. Zamek Rycerski (ruiny) w Smoleniu
  7. Zamek Rycerski (ruiny) w Pilicy
  8. Zamek Rycerski (ruiny) „Ogrodzieniec”
  9. Zamek Rycerski (ruiny) „Bąkowiec” w Morsku
  10. Zrekonstruowany Zamek Królewski w Bobolicach
  11. Zamek Rycerski (ruiny) koło Mirowa
  12. Zamek Królewski (ruiny) w Olsztynie (koło Częstochowy)

Jeżeli już udawać się na wycieczkę szlakiem Orlich Gniazd, naprawdę warto odwiedzić wszystkie te miejsca, zapoznać się z historią każdego, podziwiać ich dawną potęgę, a nie robić to wybiórczo. Zaraz was do tego przekonamy!

Zamek Rycerski w Korzkwi

Otwierający Szlak Orlich Gniazd (zaczynając szlak od strony Krakowa) Zamek Rycerski w Korzkwi jest jedną z najlepiej zachowanych budowli na tej trasie. W 1997 roku zaczęły się prace restauracyjne zmierzające do przywrócenia warowni dawnej świetności. Kiedy zostaną one zakończone, w tym miejscu zagości mini-muzeum oraz hotel i restauracja. Dziś w Korzkwi można podziwiać znakomicie odrestaurowane mury obronne, drewniane ganki i ściany budynków kompleksu zamkowego. Z wieży zamkowej rozciąga się wspaniały widok na okolicę.

Zamek Królewski na Złotej Górze w Ojcowie

Po tym wzniesionym w drugiej połowie XIV-ego wieku zamku warownym zostały już, niestety, tylko ruiny – pozostałości murów, brama, wieża oraz… studnia. Porośnięte roślinnością pozostałości budowli są jednak na tyle malownicze, że warto tu przyjechać. Przy okazji wizyty można także zahaczyć o piękną kapliczkę na wodzie.

Ciekawostka na temat nazwy Ojcowa: Legenda głosi, że wymyślił ją sam Kazimierz Wielki. Podobno by uczcić pamięć o Władysławie Łokietku (ojcu Kazimierza), który w miejscu powstania ojcowskiego zamku przebywał w trakcie walk z Czechami, Kazimierz nazwał budowlę „Ociec u Skały” i stąd właśnie później miejscowość została ochrzczona Ojcowem.

Zamek Królewski w Pieskowej Skale

Zamek w Pieskowej Skale, także nazywany nazwą miejscowości, to najcenniejsza zabytkowa budowla w Ojcowskim Parku Narodowym. Odrestaurowana po II wojnie światowej renesansowa budowla (zamek został zbudowany co prawda w stylu gotyckim, jednak przebudowano go w XVI-ym wieku) to jedna z perełek szlaku Orlich Gniazd. Przyciąga turystów nie tylko tym, w jak dobrym stanie się zachowała, ale również swoim malowniczym położeniem i pięknym ogrodem. Skoro zamek w Pieskowej Skale był tak chętnie pokazywany w wielu filmach (można go było podziwiać między innymi w „Janosiku” czy „Stawce większej niż życie”), wy tym bardziej musicie zobaczyć go na żywo! W okolicy będziecie mogli podziwiać także Maczugę Herkulesa.

Zamek Rycerski w Rabsztynie

Przed czasami Kazimierza Wielkiego, w tym miejscu stał już zamek. Był on jednak drewniany, więc król Kazimierz zamienił go na murowany. Niestety, budowla została splądrowana i zniszczona w czasie potopu szwedzkiego, a dzieła zniszczenia dokonali… poszukiwacze skarbów, którzy wysadzili pozostałe części zamku. Na szczęście, zamek zrekonstruowano i dziś można podziwiać jego wieżę strażniczą i główną bramę. Warto także wiedzieć, że raz do roku odbywają się w tym miejscu turnieje rycerskie.

Zamek Rycerski w Bydlinie

I z tego zamku również do dzisiejszych czasów zachowały się, niestety, jedynie ruiny (o wymiarach 24 m x 11 m) , a konkretnie – resztki murów (w których wciąż można dostrzec ślady otworów strzelniczych) i fosy. Co ciekawe, uczeni byli zdania, że nigdy nie było tu zamku, lecz… świątynia. Jednak badania archeologiczne z 1989 r. pozwoliły wykluczyć tę hipotezę i potwierdzić, że faktycznie znajdował się tu zamek. W trakcie wykopalisk odkryto również XIV-wieczny denar Ludwika Węgierskiego i dużo ceramiki użytkowej.

Zamek Rycerski w Smoleniu

Zamek w Smoleniu nie przetrwał w swym pierwotnym kształcie do dziś,, gdyż czas nie był dla niego łaskawy, ale nawet jego ruiny położone na tle lasu, który porasta wzgórze zamkowe, wyglądają naprawdę wspaniale. Na szczęście, zachowały się ruiny całego zamku – można spokojnie i dość prosto wejść do zamku dolnego (dwoma wejściami), lecz zamek górny jest trudno dostępny. Jeśli jednak jesteście dość sprawni fizycznie, może się to wam udać (choć pewnie nie będzie zbyt wygodne) – warto spróbować, bo na górze znajduje się taras widokowy, skąd można podziwiać całą okolicę. Podobno przy dobrej pogodzie można nawet zobaczyć zamek w Ogrodzieńcu!

Ciekawostką są miejscowe legendy mówiące, że pod smoleńskim zamkiem znajduje się sieć podziemnych korytarzy.

Zamek Rycerski „Ogrodzieniec”

Zamek „Ogrodzieniec” zlokalizowany jest na najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, czyli, jak bywalcy tych terenów zapewne dobrze wiedzą, na Górze Zamkowej. Choć sam zamek nazywany jest Ogrodzieńcem, tak naprawdę leży w miejscowości Podzamcze, 2 kilometry od Ogrodzieńca. Choć sam zamek się nie zachował, a pozostał po nim tylko ruiny, to i tak warto tu przyjechać, nie tylko dla widoku pięknych ruin, lecz również po to, by podziwiać osobliwe kształty otaczających zamek wapiennych skał. Zamek „Ogrodzieniec” ma także swoją własną legendę – ponoć w nocy można się na jego terenie napatoczyć na upiora czarnego psa, którym po śmierci został kasztelan Stanisław Warszycki (za karę, że torturował swoich poddanych). Zamek w Ogrodzieńcu to jeden z najładniejszych obiektów na Szlaku Orlich Gniazd.

Szlak Orlich Gniazd. Zamki w Polsce. Zamek Ogrodzieniec. fot. T. Szklarski

Szlak Orlich Gniazd. Zamki w Polsce. Zamek Ogrodzieniec. fot. T. Szklarski

Zamek Rycerski „Bąkowiec” w Morsku

Po zamku Bąkowcu zostały do dziś jedynie ruiny… Zasługuje on jednak na uwagę chociażby dlatego, jak ciekawie został zbudowany – na dość wysokiej skale zwieńczonej szczytem o małej powierzchni, co zadecydowało o tym, że zamek zbudowany został nie tylko na szczycie, lecz i na ścianach tejże skały. Co ciekawe, choć budowla była bardzo dogodnie, dla względów obronnych, położona i dość mocno ufortyfikowana, nie odebrała zbyt dużej roli w historii Polski…

Zrekonstruowany Zamek Królewski w Bobolicach

Otoczona murami obronnymi i dzięki swym wieżom widoczna z oddali warownia w Bobolicach malowniczo położona wśród skał wygląda jak twierdza z bajki! To kolejna perełka szlaku Orlich Gniazd. Kiedyś była jedną z najważniejszych warowni w Polsce, lecz została dość poważnie zniszczona podczas potopu szwedzkiego. Całe szczęście, zamek został zrekonstruowany i dziś jest całkowicie otwarty dla turystów – wstęp kosztuje 15 złotych.

Zamek Rycerski koło Mirowa

Usytuowany pośród malowniczo pięknych Skał Mirowskich zamek (a raczej jego ruiny) jest jedną z najstarszych tego typu budowli na terenie całej Jury Krakowsko-Częstochowskiej! Warownia powstała na czubku wapiennego wzgórza, do którego, rzecz jasna, została dopasowana. Do dziś zachowały się jedynie pozostałości górnego zamku (z gotyckimi oknami i otworami strzelniczymi), fundamenty dolnego oraz wieża. Niestety, wnętrze nie jest dostępne dla zwiedzających, ale można chociaż urządzić sobie spacer w pobliże ruin.

Zamek Królewski w Olsztynie

I po wspaniałym zamku królewski w Olsztynie (koło Częstochowy) nie pozostało zbyt wiele… Kiedyś była to niezwykła budowla, wzniesiona na początku XIV-ego wieku, a potem jeszcze rozbudowana, lecz wielokrotne najazdy zakończone ostatecznym zniszczeniem podczas potopu szwedzkiego doprowadziły olsztyński zamek do kompletnej ruiny… Do czasów obecnych zachowały się jedynie mury części mieszkalnej. Wedle miejscowych legend błąka się po nich duch skazanego na śmierć głodową w murach zamku wojewody Macieja Borkowica, przeciwnika Kazimierza Wielkiego.

Mapa najciekawszych zamków na szlaku Orlich Gniazd

A Wam, który obiekt na Szlaku Orlich Gniazd podoba się najbardziej?

Kliknij po więcej w temacie zamków w Polsce.

Sending
User Review
5 (1 vote)