Szlak zabytków techniki woj. śląskiego

Strona główna » Szlak zabytków techniki woj. śląskiego

Najciekawsze zabytki industrialne w Polsce, czyli Szlak zabytków techniki.

Śląsk jak i całe województwo jest bogaty jest w wiele ciekawych atrakcji, które przyciągają zarówno turystów, jak i rdzennych mieszkańców. Na szczególną uwagę zasługuje samochodowy Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Jego inicjatorem, jak również głównym wykonawcą jest Wydział Gospodarki, Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, który korzystał z pomocy Śląskiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach oraz Śląskiej Organizacji Turystycznej.

Pierwsze pomysły dotyczące utworzenia takiego szlaku pojawiły się w roku 2004. Podczas audytów różnych obiektów związanych ze śląskim przemysłem zostało wybranych 29 najbardziej wartościowych pod kątem historycznym jak i turystycznym. Ostatecznie otwarcie odbyło się w roku 2006, natomiast na przestrzeni następnych lat lista obiektów była regularnie modyfikowana, obecnie obejmując 36 różnych miejsc.

Od momentu powstania, szlak był kilka razy nagradzany prestiżowymi wyróżnieniami, takimi jak Złoty Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej czy mianowanie Produktem Turystycznym Roku. Został także wpisany na listę Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego jako jedyny tego typu szlak w całej Europie Środkowej oraz Wschodniej, a do tego jest on jednym z trzynastu takich szlaków regionalnych na kontynencie europejskim. W roku 2010 na Międzynarodowych Targach Poznańskich został udekorowany Złotym Medalem, który od ponad 30 lat jest przyznawany jedynie najlepszym produktom.

Kopalnia Guido w Zabrzu. Szlak zabytków techniki.

Kopalnia Guido w Zabrzu. Szlak zabytków techniki.

fot. T.Szklarski

To, co wyróżnia Szlak Zabytków Techniki od innych podobnych szlaków turystycznych jest z pewnością jego interaktywność ze zwiedzającym. Wiele obiektów, które leżą na trasie, to w pełni działające fabryki, zakłady czy kopalnie. Dzięki temu każdy człowiek może dosłownie dotknąć historii, usłyszeć to, w co wsłuchiwali się ludzie sprzed kilkudziesięciu lat oraz poczuć te same emocje związane z rewolucją przemysłową. Na trasie można zwiedzić takie obiekty jak:
– Muzeum Produkcji Zapałek,
– Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego „Guido”,
– Muzeum Energetyki,
oraz wiele innych wspaniałych pamiątek XVIII i XIX wieku.

Oprócz tradycyjnego zwiedzania szlaku, raz w roku w czerwcu można wziąć udział w Święcie Szlaku Zabytków Techniki, zwanym Industriadą. Kolejne edycje odnotowują coraz większą liczbę uczestników, co świadczy o ogromnym zainteresowaniu wizytówki regionu śląskiego, czyli przemyśle. Sama Industriada w swoich założeniach ma promować industrialne dziedzictwo całego regionu. Podobnie jak sam szlak, Industriada została uhonorowana kilkoma nagrodami, między innymi wyróżnieniem w konkursie reklamy kreatywnej „KREATURA” w 2012 roku.

Poniżej przedstawione zostaną krótkie opisy jednych z najciekawszych budowli, muzeów oraz wciąż działających zakładów, które warto odwiedzić:

Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie – wciąż działający zakład produkujący zapałki zaprasza wszystkich zarówno do obejrzenia stałych wystaw związanych z historią fabryki, jak i obserwowania procesu wytwarzania zapałek. Założona w 1882 roku jako pierwszy tego typu na polskich ziemiach zakład produkcyjny obecnie jest także jedynym w Europie działającym muzeum zapałek. W swojej historii ma wiele – nomen omen – pożarów, które jednak nie spowodowały trwałego uszczerbku na działalności zakładu. Ostatni z nich miał miejsce w roku 2008.

Muzeum produkcji zapałek w Częstochowie. Szlak zabytków techniki.

Muzeum produkcji zapałek w Częstochowie. Szlak zabytków techniki.

Autor: Kolewinski (Praca własna)

[CC BY-SA 3.0 pl], Wikimedia Commons

Nieco inny charakter ma Sztolnia Czarnego Pstrąga – najdłuższy istniejący w okolicach Tarnowskich Gór fragment sztolni odwadniającej, jakie były wykorzystywane w dawnych czasach do odwadniania kopalni. W czasach swojej świetności sztolnia ta należała do kopalni „Fryderyk”. Jej łączna długość wynosiła 4568 metrów. Trasa zwiedzania umieszczona jest pomiędzy szybami „Ewa” oraz „Sylwester” i stanowi najdłuższy w Polsce odcinek, który pokonuje się łodziami pod ziemią. Zwiedzający mogą podziwiać podczas podróży powoli tworzące się stalaktyty oraz prawdziwe, zachowane do tej pory chodniki sztolni wykute w skałach dolomitowych.

Wylot Sztolni Czarnego Pstrąga. Szlak zabytków techniki.

Wylot Sztolni Czarnego Pstrąga. Szlak zabytków techniki.

By Chrochodyl (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Dla osób uwielbiających podziemne wycieczki idealnym miejscem do zwiedzania jest Zabytkowa Kopalnia Rud Srebrnonośnych. Położona również w Tarnowskich Górach pozwala na przebycie ponad półtora kilometra będąc na głębokości 40 metrów. Oprócz trasy suchej przewidziany jest także 300 metrowy spływ zachowanym fragmentem sztolni odwadniającej. Skansen ten idzie z duchem czasu – na trasie zamontowany został specjalny zestaw audio, który emituje autentyczne dźwięki pracujących ludzi i maszyn, zwałów kopalnianych oraz innych, typowych dla pracy górnika odgłosów.

 

Szlak Techniki jednak nie jest związany jedynie z górnictwem – można na nim znaleźć także bardziej współczesne obiekty. Jednym z przykładów może być radiostacja w Gliwicach, która jest uznawana za najwyższy obiekt wykonany w całości z drewna. Mierząca 111 metrów wysokości wieża nie posiada ani jednego elementu wykonanego ze stali – konstrukcja połączona jest za pomocą mosiężnych śrub. Wraz z otaczającymi ją budynkami tworzy kompleks Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów.

Oprócz wyżej wymienionych obiektów, cały szlak zawiera w sobie żywą historię przemysłu całego Śląska – począwszy od górnictwa, poprzez huty, browary zaspokajające potrzeby ludności robotniczej, muzea związane z energetyką, a zakończywszy na artystycznym odlewnictwie czy prasie. Pełen przekrój dziedzin pozwala na pełne zapoznanie się z wszystkimi warstwami społeczeństwa industrialnego, co pozwali każdemu zwiedzającemu na kompletny obraz tego, jak piękna jest historia tego regionu.

A Ty, który obiekt na szlaku zabytków techniki wolisz?

Podobał Ci się nasz wpis? Podaj dalej.

 

Sending
User Review
2 (2 votes)

About the Author:

Rocznik 82. Z wykształcenia stomatolog. Mieszkaniec Katowic. Pasjonat fotografii i internetu. Kiedyś projekt odkryjslaskie.org obecnie głównie 1001miejsc.pl Zawodowo związany z myclinic.pl